ETKİLEŞİM (KİMYA 9) → 1. Bölüm

DERS

KİMYA 9

1. TEMA

ETKİLEŞİM

KONU

1. BÖLÜM:
1.1. Kimya Hayattır

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

Kimya Disiplinleri Nedir?

  • Kimya bilimi, çok büyüdüğü için, belli dallara ayrılmıştır.
    • Kimya biliminin alt dallarına kimya disiplinleri denir.

Başlıca Kimya Disiplinleri Nelerdir?

  1. Organik kimya
  2. Anorganik kimya
  3. Biyokimya
  4. Fizikokimya
  1. Analitik kimya
  2. Polimer kimyası
  3. Endüstriyel kimya

Örnek:

Kimya bilimi zamanla çok büyümüş ve belli dallara ayrılmak zorunda kalmıştır. Kimya biliminin alt dallarından her birine bir kimya disiplini denir.

Aşağıdakilerden hangisi, bir kimya disiplini değildir?

A) Biyokimya

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Fizikokimya

D) Trigonometri

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

1. Organik Kimya

  • Organik maddeleri inceleyen kimya dalıdır.
  • Organik maddeler karbon (C) elementinden oluşan maddelerdir.
    • Bu yüzden, organik kimyaya, karbon kimyası da denir.
  • Organik maddelerde, karbon elementi ile birlikte, genellikle, hidrojen (H), oksijen (O) gibi elementler de bulunur:
    • CH4
    • C2H5OH
    • C6H12H6
    • C6H6

Örnek:

“Karbon kimyası” olarak da bilinen ve sadece organik maddeleri inceleyen kimya disiplini aşağıdakilerden hangisidir?

A) Biyokimya

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Fizikokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

2. Anorganik Kimya

  • Anorganik maddeleri inceleyen kimya dalıdır.
  • Anorganik maddeler, organik olmayan maddelerdir.
  • Aşağıdaki maddeler genellikle anorganik maddelerdir.
    • Asitler
    • Bazlar
    • Tuzlar
    • Oksit bileşikleri
    • Mineraller

Örnek:

Asit, baz, tuz ve mineral gibi maddelerin doğada nasıl bulunduğunu, bu maddelerin özelliklerini ve tepkimelerini inceleyen kimya disiplini hangisidir?

A) Anorganik

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Fizikokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

3. Biyokimya

  • Canlılarda meydana gelen kimyasal olayları inceler.
    • Bütün metabolik reaksiyonlar,
    • İlaç üretimi ve ilaçların etkileri,
    • DNA ile ilgili bütün çalışmalar biyokimyanın ilgi alanına girer.

Örnek:

Canlı organizmaların kimyasal yapısını ve hayatın devamı boyunca canlıda meydana gelen kimyasal olayları inceleyen kimya disiplini hangisidir?

A) Anorganik

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Biyokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

4. Fizikokimya

  • Fizik ile kimyanın ortak disiplindir.
  • Kimyasal tepkimelerin nasıl gerçekleştiğini, hızlarını, tepkimelerdeki enerji alış-verişini… inceler.
  • Tepkimelerde, iş-enerji dönüşümünü inceler.
  • Kimyasal ölçümler için cihazları tasarlayan kimyacılardır.
  • Kimyanın matematiksel kısmıdır.
    • Formülleri genellikle fizikokimyacılar geliştirir.

Örnek:

Kimyasal reaksiyonlarda, kimyasal türlerin hızı, hareketi ve etkileşimlerine bağlı olarak gerçekleşen enerji değişimini inceleyen kimya disiplini hangisidir?

A) Anorganik

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Fizikokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

5. Analitik Kimya

  • Bir maddenin içinde hangi maddelerin olduğunu (bileşimini) inceler.
  • Maddelerin bileşimini bulma işlemine analiz ya da tahlil denir.
  • Analiz işlemi 2’ye ayrılır:
    • Nitel (kalitatif) analiz: İçindeki maddelerin adları ne?
    • Nicel (kantitatif) analiz: Miktarları ne kadar?
      • Gravimetrik: Kaç gram var?
      • Volumetrik: Kaç litre var?
  • Adli tıpta, delil üretmek için, kan ve idrar tahlili gibi tıbbi alanlarda kullanılır.

Örnek:

Kimyasal bir maddenin bileşenlerine ayrılması, tanınması ve bileşenlerinin miktarlarının ölçülmesiyle ilgilenen kimya disiplini hangisidir?

A) Anorganik

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Biyokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

  • Polimerlerin yapısını, üretimini ve yeni polimerlerin keşfedilmesini inceler.
    • Polimer: Milyonlarca küçük molekülün bağlanmasıyla oluşan devasa moleküllerden oluşurlar.
      (Poli: Çok, Mono: Bir, Mer: Parça, birim)
    • Polimerleri oluşturan küçük moleküllere monomer denir.
  • Doğal Polimerler:
    • Proteinler
    • Karbonhidratlar
    • DNA zinciri
    • Selüloz…
  • Yapay Polimerler:
    • Plastik oyuncaklar
    • PVC cam ve kapılar
    • PET şişeler
    • Naylon poşetler…

Örnek:

Çok sayda küçük molekülün birbirine bağlanarak meydana getirdiği çok büyük moleküllerden oluşan maddeleri inceleyen kimya disiplini hangisidir?

A) Anorganik

C) Polimer kimyası

E) Organik kimya

B) Biyokimya

D) Analitik kimya

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

Örnek:

İlaç fabrikasında çalışmaya başlayan bir kimyager önce örnek numunelerin bileşimini ve numunede bulunan kimyasal maddelerin miktarlarını belirlemiştir. Daha sonra çeşitli bitkisel kökenli etken maddeler kullanarak yeni ilaçlar sentezlemiştir. Son olarak sentezlediği ilaçların insan sağlığına etkisini incelemek üzere katılımcılardan topladığı idrar ve kan örneklerini analiz etmiştir.

Kimyager çalıştığı ilaç fabrikasında analiz ve sentezlerini yaparken hangi kimya disiplinlerinden yararlanmıştır?

I) Biyokimya
II) Organik kimya
III) Analitik kimya

A) Yalnız I

C) I ve II

E) I, II ve III

B) Yalnız II

D) II ve III

1. ETKİLEŞİM 9

1.1.2. Kimyanın Alt Disiplinleri

Bitti 🙁