ETKİLEŞİM (KİMYA 10) → 1. Bölüm

• Denkleştirilmemiş bir tepkimede hesap yapılamaz.
• Denkleşmiş bir tepkimede katsayılar:
  • mol sayılarının oranını verir.
  • Bütün hesaplar bu oranlara göre yapılır.

Mesela:

4A_(g) + 2B_(g) → 3C_(g)

Tepkimesinde:

Örnek:

3H₂ + N₂ → 2NH₃

Yukarıdaki tepkimeye göre:

• 6 mol H₂ tam verimle tepkimeye girerse kaç mol N₂ ile tepkime verir?
• Tam verimle gerçekleşen tepkimede 8 mol NH₃ (Amonyak) oluşması için kaç mol H₂ kullanılmalıdır?
• 56 gram N₂ nin tam verimle tepkimesinden kaç gram NH₃ oluşur?
• 6 gram H₂ ve 14 gram N₂ nin tam verimli tepkimesinden hangi madde kaç gram artar? (N₂: 28, H₂: 2, NH₃: 17)

Örnek:

Zn_(k) + 2HCl_(suda) → ZnCl_2(suda) + H_2(g)

tepkimesine göre çinkonun tuz ruhu ile tepkimeye girmesiyle hidrojen gazı oluşur.

Tam verimle gerçekleşen tepkimede başlangıçta 260 g Zn ve 146 g HCl alınırsa hangi maddeden kaç g artar? (H: 1 g/mol, Cl: 35,5 g/mol, Zn: 65 g/mol)

Yüzde Verim Nedir?

• Gerçekte, bir çok tepkime, tam (%100) verimle gerçekleşmez.
• Bir çok tepkimede, beklenenden daha az ürün oluşur.
  • Tam verime göre hesaplanan ürün miktarına teorik (kuramsal) verim denir.
  • Tepkimede oluşan ürün miktarına da gerçek verim denir.

• Bir tepkimenin yüzde verimi, şu formül ile hesaplanır:

% verim = gerçek verim teorik verim x 100

Örnek:

Hesaplamalara göre bir tepkime, tam verimle gerçekleştiğinde 8 gram ürün oluşması gerekiyor. Fakat, aynı tepkimeden elde edilen ürün 6,4 gramda kalmıştır.

Buna göre, bu tepkimenin verimi yüzde kaçtırr?

Örnek:

16 gram kükürt (S) yandığında, NK’da 8,96 litre SO₂ elde ediliyor.

Tepkimenin yüzde verimi kaçtır? (S: 32 g/mol)

Örnek:

4NH_3(g) + 3O_2(g) → 2N_2(g) + 6H₂O_(s)

Bu tepkimeye göre 1 mol amonyak ile 0,75 mol oksijen gazının tepkimesinden 5,6 g azot gazı oluşmuştur.

Tepkimenin yüzde verimini hesaplayınız. (N: 14 g/mol)