Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
Çözünürlüğü şunlar değiştirir:
- Sıcaklık
- Basınç
1. Sıcaklığın Çözünürlüğe Etkisi
- Sıcaklık bazı tuzların çözünürlüğünü arttırır, bazılarının ise azaltır.
- Endotermik çözünen tuzların çözünürlüğü sıcaklıkla artar, ekzotermik olanların azalır.
- Endotermik: Isı alan
- Ekzotermik: Isı veren
- Grafiğe göre:
- A tuzu ekzotermik çözünür.
- B tuzu sıcaklıktan etkilenmez.
- C tuzu endotermik çözünür.
- Gazlar her zaman ekzotermik çözünür.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler – Sıcaklık
Bazı tuzların çözünürlük-sıcaklık ilişkisi:
Örnek:
25oC’deki çözünürlüğü 45oC’kine göre daha düşük olan bir X tuzu için hangisi söylenemez?
A) Endotermik çözünen bir tuzdur.
B) Sıcak suda daha çok çözünmektedir.
C) Çözündüğü suyu soğutur.
D) Isı vererek çözünür.
E) Yemek tuzu (NaCl) olabilir.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler – Sıcaklık
Örnek:
Yanda çözünürlük sıcaklık grafiği verilen X tuzu için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
A) X tuzunun çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar.
B) Doymuş X çözeltisinin sıcaklığı yükseltilirse doymamış hale geçer.
C) Doymamış X çözeltisinin sıcaklığı yükselirse, çözelti seyrelir.
D) Doymamış X çözeltisinin sıcaklığı düşürülürse, doymuş hale geçebilir.
E) Doymuş X çözeltisinin sıcaklığı düşürülürse, kristallenme olayı gözlenir.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler – Sıcaklık
Örnek:
Yukarıdaki grafikte; A, B ve C tuzlarının çözünürlük-sıcaklık grafikleri verilmiştir.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) A tuzunun çözünürlüğü sıcaklık ile ters orantılıdır.
B) B tuzunun çözünürlüğü sıcaklık ile değişmez.
C) C tuzunun doymuş bir çözeltisi soğutulursa, aşırı doymuş bir çözelti elde edilir.
D) A tuzunun doymuş bir çözeltisinin sıcaklığı düşerse doymamış olur.
E) C tuzunun doymuş bir çözeltisinin sıcaklığı yükselirse, çözelti daha seyreltik bir hale gelir.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler – Sıcaklık
Örnek:
Yukarıda; bir X tuzuna ait çözünürlük-sıcaklık grafiği verilmiştir. Buna göre; bu X tuzu ile 25 oC’de hazırlanan, 240 gram doymuş bir çözeltinin sıcaklığı 50 oC’ye yükseltiliyor.
Buna göre, 50 oC’deki çözeltinin, tekrar doymuş olması için, çözeltiye ne kadar X tuzu eklenmelidir?
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
2. Basıncın Çözünürlüğe Etkisi
- Basınç:
- Katı ve sıvılara etki etmez.
- Sadece gazların çözünürlüğünü etkiler.
- Gazların çözünürlüğü basınç arttıkça artar, basınç azaldıkça azalır.
Vurgun Olayı
- Dalgıçlar, her 10 metre derine indikçe hissettikleri basınç 1 atm artar.
- Vurgun olayı, dalgıçların yüzeye çıkarken acele etmeleriyle başlar.
- Birden yüzeye çıkan dalgıçların, üzerindeki basınç da birden düşer ve ağzı açılan gazoz şişesinden çıkan gaz kabarcıkları gibi, kanlarında gaz kabarcıkları oluşabilir.
- Bu gaz kabarcıkları, kılcal damarların tıkanmasına ve “vurgun olayı” denen sağlık sorununun oluşmasına neden olur.
- Vurgun yemiş dalgıç; basınç odasına koyarak veya buzla ovarak veya tekrar daldırılarak tedevi edilir.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler – Basınç
Örnek:
Şekildeki grafik, 25oC’deki A ve B maddelerinin çözünürlük-basınç grafiğidir.
Buna göre bu maddeler için hangisi söylenemez?
A) A maddesinin çözünürlüğü basınç ile artar.
B) B maddesinin çözünürlüğü basınçtan etkilenmez.
C) A maddesi kesinlikle bir gazdır.
D) B maddesi bir katı olabilir.
E) A maddesi endotermik çözünür.
Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
3. Madde Cinsi ile Çözünürlük İlişkisi
- Benzer benzerde daha iyi çözünür:
- Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde daha iyi çözünür.
- Çözücü-çözünen etkileşimlerinin kuvvetli olduğu durumlarda çözünürlük fazla iken çözücü-çözünen etkileşimlerinin zayıf olduğu durumlarda çözünürlük azdır.
- Çözünürlük maddeler için ayırt edici bir özelliktir.
2.1. Çözeltiler
2.1.6. Çözünürlüğe Etki Eden Faktörler
Bitti 🙁