Organik Kimya 11 → 3. Bölüm

VSEPR Teorisi Nedir?

• VSEPR: Değerlik Katmanı Elektron Çifti İtmesi demektir.
  • VSEPR = Valance Shell Electron Pair Repulsion
• Her molekülün bir VSEPR formülü yazılabilir.
• VSEPR formülleri:
  • Moleküllerin geometrik şeklini
  • Moleküldeki bağların açılarını anlamamızı sağlar.

VSEPR Formülü Nedir?

• Moleküllerin AX_nE_m formatındaki formülleridir.
• VSEPR formülündeki harfler şu anlama gelir:
  • A: Molekülün merkez atomudur.
  • X: Merkez atomuna bağlı çevre atomlardır.
    • n: Çevre atomların sayısıdır.
  • E: Merkez atomun, ortaklanmamış elektron çiftleridir.
    • m: Merkez atomunun, ortaklanmamış elektron çifti sayısıdır.

VSEPR örnekleri:

Örnek:

VSEPR gösterimi AX₂E₂ şeklinde olan molekülle ilgili

I)   Molekül geometrisi üçgen piramittir.
II)  Merkez atomu sp² hibritleşmesi yapmıştır.
III) Bağ açısı yaklaşık olarak 104,5⁰ dir.

Yukarıdaki yargılarından hangileri doğrudur?

A) I, II ve III
B) II ve III
C) Yalnız III
D) I ve III
E) Yalnız II

Örnek:

tepkimesiyle ilgili,

I.    sp² hibrit orbitalleri sp³ hibrit orbitallerine dönüşmüştür.
II.   H–C–H bağ açısı artmıştır.
III.  Sigma bağ sayısı artmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız l
B) Yalnız ll
C) Yalnız III
D) l ve lll
E) II ve III

Örnek:

Formaldehit molekülünün yapı formülü verilmiştir.

Bu molekülün VSEPR gösterimi için hangisi doğrudur?

A) AX₃E

B) AX₂E₂

C) AX₂E

D) AX₃

E) AX₂

Örnek:

C₂H₄ molekülünün molekül geometrisi aşağıdikelerden hangisidir? (₆C, ₁H)

A) Düzgün dörtyüzlü
B) Düzlem üçgen
C) Kırık doğru
D) Üçgen piramit
E) Kare prizma

Örnek:

VSEPR gösterimi AX₃ olan bir molekül için hangisi doğru olamaz?

A) Merkez atomu 3A olabilir.
B) Bağ açısı 120 derecedir.
C) Merkez atom sp² hibritleşmesi yapmıştır.
D) Formülü CO₂ olabilir. (₆C, ₈O)
E) Merkez atom, ortaklanmamış elektron çifti bulundurmaz.

Örnek:

Karbon atomları arasında tekli, ikili ve üçlü bağ oluşabilmektedir.

Karbon atomları arasındaki bağı oluşturan hibrit orbitallerin s karakteri arttıkça,

I.    Bağ enerjisi artar.
II.   Bağ sağlamlığı artar.
III.  Bağ uzunluğu artar.

yargılarından hangileri doğrudur?