ÇEŞİTLİLİK (KİMYA 10) → 1. Bölüm

Benzer benzerde iyi çözünür

• Polar maddeler polar çözücülerde iyi çözünür.
• Apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür.

Örnek:

Aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin bir çözelti oluşturması beklenmez?

A) H₂O ve NaCl
B) CCl₄ ve I₂
C) H₂O ve CH₃OH
D) C₆H₆ ve H₂O
E) C₁₀H₈ ve C₆H₆

• Çözeltilerde; çözücü ile çözünen maddenin kimyasal türleri arasında zayıf etkileşimler kurulur.
• Zayıf etkileşimler nokta noktalarla (……..) gösterilir.

Önce Hidrojen Bağı Aranır

Hidrojen bağı şu şartlar altında kurulur:

• F, O, veya N ile kovalent bağ kurmuş H atomu ile diğer molekülün F, O veya N atomları arasında H bağı kurulur.
  • İyonlar ve apolar moleküller hidrojen bağı kuramaz.

Hidrojen bağı kurabilen maddeler birbirinde iyi çözünür.

Örnek:

Amonyak çözeltisinde (NH_3(suda)) hidrojen bağları:

Hidrojen Bağı Yoksa Van der Walls Etkileşimleri Aranır

Van der Waals etkileşimleri şu şartlar altında kurulur:

• Polar moleküller: Dipol etkileşimi kurarlar.
• Apolar moleküller: İndüklenmiş dipol etkileşimi kurarlar.
• İyonlar: İyon etkileşimi kurarlar.

Örnek:

• X polar bir moleküldür.
• Y apolar bir moleküldür.
• Z⁺² ise bir iyondur.

Buna göre bu kimyasal türler arasında kurulacak olan Van der Waals etkileşimleri karşılarına yazınız.

• X ile Y arasında :
• Y ile Y arasında :
• Z⁺² ile Y arasında :
• X ile X arasında :
• X ile Z⁺² arasında :

Örnek:

• Asitler, bazlar ve tuzlar suda iyonlarına ayrışarak çözünür.
• Bu tür çözeltilerde iyon-dipol etkileşimleri kurulur.

• NaCl çözeltisindeki (NaCl_(suda)) iyon-dipol etkileşimleri:

Örnek:

Aşağıdaki işlemlerin hangisinde çözünme olmaz?

A)  Çaya şeker katılması
B)  Suya kolonya damlatılması
C)  Yağ damlasının benzinle temizlemesi
D)  Suya buz katılması
E)  Gazoz yapımında basınçlı gaz kullanılması

Örnek:

“Su ile hidrojen bağı yapabilen maddeler suda daha iyi çözünürler.”

Buna göre aşağıdaki maddelerden hangisi suda diğerlerine göre daha iyi çözünür?

A) CS₂

B) CH₄

C) C₆H₆

D) H₂S

E) C₂H₅OH

Örnek:

Aşağıda bileşimi verilen çözeltilerden hangisinde çözücü ile çözünen arasındaki etkileşim yanlıştır?

     Çözücü    Çözünen     Etkileşim    

A)   H₂O        NaCl          İyon-dipol

B)   H₂O        HF            Hidrojen bağı

C)   CCl₄       CO₂            London

D)   H₂O        H₂S           Dipol-dipol

E)   H₂O        CH₄          Hidrojen bağı